Een directeur van een technologieconcern vertelde me laatst vol trots dat zijn directie laatst een hele middag had besteed aan het onderwerp diversiteit. De heren waren vol verbazing dat het noch lukte om vrouwen binnen te houden, noch ze te werven voor management en directieposities. Ze hadden zich suf gepeinsd en zich onder een goed glas wijn afgevraagd hoe dat nu toch kwam; maar bleven het antwoord schuldig. Ik besloot de advocaat van de duivel te spelen, en antwoordde: “Dat komt door jou”.
Twee verbaasde ogen keken mij aan. De persoon in kwestie was namelijk zelf een begin veertiger, die toch volop in het moderne leven stond. “Ik heb niets tegen vrouwen op management posities, maar ze willen gewoon niet”. In het gesprek dat volgde heb ik mijn visie proberen uit te leggen dat het glazen plafond niet zozeer een bewuste strategie is van mannen om vrouwen klein te houden, maar eerder een glazen wand tussen verschillende werelden. Al pratende met de persoon in kwestie bleek dat het betreffende directieteam behoorlijk homogeen was: academici, blank, dezelfde hobbies, gedeelde passies voor een goed glas wijn en een algemeen gewaardeerd onderling gevoel voor humor: “We lachen wat af”. Hoe leuk dat onderling ook kan zijn; iemand die anders is zal zich daarin niet altijd thuis voelen en zeker als er andere alternatieven zijn afhaken. Veel vrouwen hebben doodgewoon geen zin om tussen die mannen te zitten of om mannelijk gedrag over te nemen.
In feite zijn er overal glazen wanden: tussen overheid en bedrijfsleven, hoog en laag opgeleid, blank en donker. En uitwisseling vindt natuurlijk dagelijks plaats, maar toch meestal onder de voorwaarde dat de toetredende partij zich aanpast. Die toetredende partij zal enige invloed hebben op de cultuur binnen en organisatie. Maar dat gaat langzaam; zeker als het er maar één is. Een versnelling kan bereikt worden als homogene groepen bereid zijn uit hun comfortzone te stappen en er dus iets wezenlijks mag veranderen in de cultuur van in dit geval zo’n directieteam. Maar het is naïef dat te verwachten; ze hebben er namelijk persoonlijk niets bij te winnen. Met diversiteit neemt de concurrentie alleen maar toe en het wordt per definitie niet gemakkelijker. De homogeniteit heeft namelijk ook voordelen: je begrijpt elkaar snel, de normen zijn duidelijk en het voelt vertrouwd.
Als je iets wilt veranderen zul je op de goede knoppen moeten drukken en dat is - in deze wereld - bijna altijd die van het eigenbelang. Dus kom maar op met die diversiteitsbonus!

Richard Greve